sheet stress

Hoe jouw geslachtscyclus ruw wordt verstoord door stress

Hoe jouw geslachtscyclus ruw wordt verstoord door stress

Share on facebook
Facebook
Share on linkedin
LinkedIn

Hoe jouw geslachtscyclus ruw wordt verstoord door stress (zeker bij PCOS zonder insulineresistentie een must-read)

Enkele weken geleden was ik bij de training ‘behandelprotocollen vrouwenklachten’ van de Ortho Health Foundation. Een van de vele vragen waar antwoord op werd gegeven was ‘Wat gebeurt er bij stress op orthomoleculair niveau?’
Anders gezegd:  welke wisselwerkingen in het lichaam zijn beïnvloedbaar door stress, in verband met hormonaal balans?

Hoewel dit verder gaat dan de inhoud van dit artikel, wil ik een stukje hiervan met jullie delen.

Er werd een sheet weergegeven dat inzichtelijk maakt waarom stress zo’n directe invloed heeft op je hormoonbalans:

Wat wordt hier afgebeeld?

Het lichaam werkt in systemen. Ieder systeem is afhankelijk van bepaalde stoffen en klieren die met elkaar samen werken.
Op de sheet zie je drie systemen, die naast elkaar functioneren. Links zie je de HPA as, in het midden de HPT as en rechts de HPG as. Een ‘as’ staat voor een wisselwerking van klieren en stoffen, ten behoeve van een lichamelijke reactie of functie.

De HPA as heb ik in een eerder artikel al onder de loep genomen en regelt de aansturing van de bijnieren. De as is betrokken is bij veel lichaamsfuncties, zoals bijvoorbeeld het reguleren van onze lichaamstemperatuur, verdeling van de beschikbare energie en bovenal de begeleiding van een stressreactie(en dus ook belangrijk voor ontspanning)(1). In het eerdere artikel schreef ik:

Een lichaam dat zich bevind in ‘paniekstand’, heeft minder belang bij een goed werkende stofwisseling en heeft minder behoefte aan voortplanten. Stress betekend gevaar; het is levensreddend en dat heeft voorrang op de andere processen.

De HPT as regelt de hormonale aansturing van de schildklier. De schildklier heeft diverse functies, waarvan het reguleren van de stofwisseling het meest bekend is. Mensen met een trage schildklier kunnen sneller last hebben van gewichtstoename bijvoorbeeld (al schijnt dit effect gematigder te zijn dan doorgaans wordt aangenomen(2)). Naast de stofwisseling heeft de schildklier invloed op groei, hartslag, doorbloeding, lichaamstemperatuur, darmwerking, vochthuishouding en mentale functies. Je kan je voorstellen dat een schildklier die niet goed functioneert(te langzaam of juist te snel), uiteenlopende klachten kan veroorzaken.

De HPG as regelt de werking van de geslachtsklieren(gonaden), zoals de testikels en eileiders. Het heeft dus invloed op je voortplantingssysteem en daarmee je vruchtbaarheid. Afwijkingen hebben invloed op je gedrag, libido en algehele gezondheid (zoals bijvoorbeeld PCOS).

De overeenkomsten van de assen

Naast dat de assen naast elkaar functioneren, hebben ze ook invloed op elkaar. Alle drie de assen hebben namelijk twee overeenkomsten: De hypothalamus en hypofyse(pituitary) zijn betrokken. De hypothalamus en hypofyse zijn allebei klieren die gelegen zijn in de hersenen en ze staan in nauw contact met het zenuwstelsel. De hypothalamus scant alle informatie uit onze buitenwereld (via onze zintuigen) en reageert hierop. De hypofyse anticipeert meer uit het interne milieu. De hypofyse staat in verbinding met de belangrijkste hormoonklieren en door aansturing van de hypothalamus kan een groot deel van het hormonale systeem geactiveerd worden(3).

Deze twee klieren hebben bij de werking van de assen een essentiële rol in de aansturing – al sturen ze bij iedere as een ander onderdeel van het lichaam aan(bijnier, schildklier of gonaden). Ze multitasken dus, als het ware.

Dit multi-tasken gaat goed, zolang de taak niet te groot wordt. Vergelijk het met jezelf: je kan best drie kleine taken die je vaak doet tegelijk doen (naar muziek luisteren, meezingen en de was opvouwen), maar als iets groters je aandacht vraagt wordt het lastig (zoals bijvoorbeeld uitrekenen wat 5x3x9-12 is. Probeer daar maar eens bij te zingen en muziek te luisteren).

Zo werkt het ook bij de assen. Als een van de assen meer aandacht vraagt zullen de andere assen een tandje zachter draaien. Op zich niet erg, zeker niet op korte termijn.

Wel is het belangrijk te weten dat er sprake is van hiërarchie in de assen:

Bovenaan: de HPA as (bijnierfunctie)
in het midden: de HPT as (schildklierfunctie)
onderaan: de HPG as (geslachtsklierfunctie)

Dat betekend dat de HPA as altijd meer energie krijgt van het lichaam bij verstoringen. Daarna zal de HPT as de overige energie mogen benutten om zo optimaal mogelijk te kunnen functioneren. Pas dáárna mag de HPG as de rest-energie gebruiken.
Anders gezegd: er dienen geen verstoringen te zijn op de HPA as, om de HPT as goed te kunnen laten functioneren. Daarnaast dienen er geen verstoringen te zijn op de HPA en de HPT as om de HPG as goed te kunnen laten functioneren.

De bijnierfunctie gaat altijd boven de schildklierfunctie en de geslachtsklierfunctie.
I repeat: de bijnierfunctie gaat altijd boven de schildklierfunctie en de geslachtsklierfunctie.

De bijnierfunctie, de HPA as, wordt extra onder druk gezet als de hypothalamus een stressreactie signaleert. Stress gaat voor alle andere functies.

Als je nu problemen heb op het gebied van je geslachtsorganen, kan het zijn dat hier de oorzaak ligt. Zeker als je ‘lean’ PCOS hebt, zonder overgewicht en zonder insulineresistentie, kan dit de verstoorder zijn. In de afbeelding zie je bij de HPG as dat de hypothalamus GnRH aanmaakt om de hypofyse te stimuleren LH en FSH aan te maken. LH en FSH zijn essentieel bij het rijpen van een eicel, een proces dat bij vrouwen met PCOS bijna altijd verstoord is. De HPG as laat zien dat LH en FSH invloed uitoefent op de eierstokken (ovaries), waarna oestrogeen en progesteron bij een goed verloop vrijkomt. Oestrogeen en progesteron hebben vervolgens weer invloed op de hypothalamus en de hypofyse: deze waardes geven feedback aan de klieren. De klieren kunnen twee dingen te horen krijgen:

Een negatieve feedback: stop maar met produceren, het gaat goed hier!
Een positieve feedback: doorproduceren graag, we zijn nog niet klaar!

Als dit proces echter onder vuur ligt door een te grote focus op de andere assen, is er niet genoeg ruimte (energie) over voor de hypothalamus en hypofyse dit goed te laten verlopen. Het gevolg? Geen eirijping.

Aanhoudende verstoringen op de HPA as (bijnier), gaat op den duur ook zijn tol eisen van de HPT as. Schildklierproblemen en PCOS (of andere hormonale afwijkingen) kunnen dan ook zeker met elkaar gepaard gaan en zie ik in de praktijk ook voorkomen (en ik heb er zelf ook last van gehad).

Wat kan je zelf doen?

Wij hebben allemaal te maken met stress in ons leven. Hier schreef ik eerder al meerdere blogs over. Inzicht in bovenstaande kan helpen om in te zien hoe veel invloed het heeft: het ontregelt echt een hoop processen in het lichaam. In de desbetreffende cursus werd stress ontzettend vaak aangesneden: het overruled zoveel processen dat dit echt aan de basis ligt om aan te pakken bij welke klacht dan ook.

Wat kan helpen is het ondersteunen van je hypofyse en hypothalamus. Klinkt misschien een beetje raar, maar door er voor te zorgen dat alle benodigde stoffen in ieder geval aanwezig zijn in je bloed (en dus uit je voeding), neem je al bepaalde stressoren weg. Hormonen worden gemaakt uit cholesterol of aminozuren, dus zorg voor voldoende goede vetten en alle essentiële aminozuren in je voedingspatroon.

Daarnaast is het wegnemen van stressoren belangrijk. Er is sneller sprake van een stressor dan je denkt. Bewust meer rust nemen om je hypothalamus en hypofyse te ontlasten, helpt goed. Zoek rustige omgevingen op, wandel, yoga, mediteer, lach, spreek af met vrienden, ga een kwartier helemaal niets doen (ook niet op je telefoon), doe een dutje, etc.
Je schildklier wordt extra belast met overmatig sporten (en dat bereik je sneller dan je denkt), te weinig eten, eenzijdig eten en te weinig pauzes. Open deuren misschien, maar op lange termijn veel van jezelf vragen is funest voor een goede werking van deze assen.
Het oplossen van PCOS gaat dus echt hand in hand met het organiseren van een levensstijl zonder teveel stress.

Stress leren voorkomen, anders met stressprikkels omgaan, keuzes maken om minder stress te gaan ervaren.. Het zijn lastige zaken in ons dagelijks ‘drukke’ bestaan.
Toch nodig ik je uit eens na te denken wat voor jou het belangrijkste is: jouw gezondheid (en daarmee dus geen klachten van PCOS) of het toegeven aan en toelaten van de omstandigheden die stress opleveren.
En ik weet dat dit lastig is, maar je hebt op veel van je omstandigheden invloed – zeker op de mate waarin je rust neemt. Wil je hier hulp bij? Plan dan hier een afspraak met mij in.

Bronnen:

  1. Bonusan, Vijf voor je lijf: effecten van stress op de schildklier, https://www.bonusan.com/nl/nieuws/vijf-voor-je-lijf-effecten-van-stress-op-de-schildklier/
  2. Ralph Moorman, Hormoonfactor, schildklier: https://www.dehormoonfactor.nl/schildklier
  3. Ralph Moorman, Hormoonfactor, hypofyse: https://www.dehormoonfactor.nl/hypofyse

Deel dit artikel:

Share on facebook
Facebook
Share on linkedin
LinkedIn

Puur
Duurzaam
Verantwoordelijk
Verbonden

Blijf op de hoogte. Meld je aan voor mijn e-maillijst.

post vicieuze cirkel pcos 12-5-19

Hoe ontsnap je uit de vicieuze cirkel van PCOS?

Hoe ontsnap je uit de vicieuze cirkel van PCOS?

Share on facebook
Facebook
Share on linkedin
LinkedIn

Hoe ontsnap je uit de vicieuze cirkel van PCOS?
Vanuit mijn eigen ervaring vind ik het super belangrijk hier inzicht in te krijgen. De afgelopen maanden ervaar ik namelijk weer minder hormoonbalans en hier snapte ik niets van. Ik eet goed, gebruik suppletie, crossfit vaak en tja, als je een bedrijf hebt om vrouwen met PCOS te ondersteunen ben je zelf vrij actief met het syndroom bezig kan ik je vertellen 😉 Om er achter te komen wat bij mij dwars zat (en nog zit, het is namelijk een proces), moest ik voor mezelf en daarmee ook voor jullie op onderzoek uit. Hoe kan het dat mijn levensstijl niet werkt?

De diversiteit van PCOS

PCOS kan je vanuit vele verschillende invalshoeken benaderen. Verscheidene expertises richten hun licht op het syndroom en  kunnen je verder helpen.
Als je bijvoorbeeld net de diagnose hebt gehad of je weet nog niet veel van PCOS, is er op internet veel info dat je kan inspireren om stappen te gaan zetten.

Maar wat nou als je al ontzettend veel heb geprobeerd, en je nog steeds veel klachten ervaart?
Wat nou als je denkt helemaal op de goede manier te leven, en PCOS nog steeds je leven ‘verstoord’?

In deze blog + video ga ik in op deze vragen: en hoe je hier antwoord op kan krijgen. Deze info is voor jou als je ervaart dat je vastloopt of op een plateau zit en je graag verder wilt.

Allereerst: als je nu alles al goed denkt te doen, en je ervaart nog klachten, doe je niet alles ‘goed’. Je dénkt dat je alles goed doet. En je bent ervan overtuigd. Maar als de weg die je bewandelt je niet de goede kant op leidt, is het misschien niet de weg om op te blijven wandelen. Je lichaam en ziel geven signalen, en die signalen zijn er niet voor niets: ze willen je wat vertellen.

Toch is het luisteren naar de werkelijk boodschap van je lichaam ingewikkelder dan het op het eerste gezicht lijkt. Er staat namelijk iets tussen de boodschap en de ontvanger: jijzelf. 

Hoe kan ik er nu tussen staan, ik wil toch het beste voor mezelf?

Waarom hebben mensen een burn-out?
Waarom gaan mensen trouwen om vervolgens weer te scheiden, zelfs met kinderen?
Waarom eten mensen crap als ze weten dat groente beter voor ze is?

Mensen doen niet per definitie wat het beste voor ze is. Ze doen wat ze geloven.

De twee kanten van PCOS

PCOS bestaat uit twee aandachtspunten: het biologische en het spirituele. Beiden dienen in goede conditie te zijn voor hormoonbalans. De biologische conditie bestaat uit aspecten zoals voeding, slaap, beweging, je PH waarde(verzuring), de vetzuurbalans, de werking van je organen, je hormonen, stress.. Eigenlijk alles wat tastbaar of meetbaar aanwezig is.
Hier hebben veel mensen vaak wel een beeld bij. Bij spiritualiteit wordt nog wel eens afgehaakt.. We hebben als nuchtere Hollanders vaak als snel ons oordeel hier over klaar. Echter staat spiritualiteit (in mijn beleving) voor in verbinding staan met álles wat er is.
De spirituele conditie bestaat uit aspecten zoals de verbinding die je voelt met jezelf en met je omgeving. Het betreft het zogenaamde ‘zielsniveau’: dat wat je bent als werkelijk alles om je heen wegvalt.

Meer over het zielsniveau

Ik weet nog heel goed wanneer ik voor het eerst echt ging nadenken over het zielsniveau. Dat is nu drie jaar terug, toen ik een wandeling maakte met een vrouw die mij vroeg hoe ik keek naar mijn  lichaam, geest en ziel. Lichaam en geest kende ik wel en daarmee dacht ik al een hoop te begrijpen 😉 ik kon mij alleen weinig voorstellen bij de ziel.
Ondertussen heb ik er meer over gelezen, gesproken en gehoord: de ziel is eigenlijk wat jij ‘bent’. De ziel ‘is’. Om dit te begrijpen helpt het mij te kijken naar hoe de natuur ‘is’: alles in de natuur is gewoon zoals het is. De natuur geeft geen verdere betekenis aan situaties, bepaalde onderdelen ervan, van het verleden, van de toekomst.. Het is gewoon zoals het is. Zo is het ook met de ziel: die is er gewoon.
Dat wil niet zeggen dat het niets betekend of niets inhoudt, integendeel. Kijk eens wat er gebeurt in de natuur, alles is energie en geeft energie door. Net als de ziel. De ziel is als het ware jouw energie. Sommige mensen noemen dit ook wel trillings-energie, je bent in een bepaalde staat van zijn met een bepaalde trilling. Jouw trillings-energie trekt soortgelijke trillingen aan: dat wat je uitstraalt krijg je veelal terug uit je omgeving.

Er zijn hele boeken geschreven over spiritualiteit en de verschillende opvattingen ervan. Ik houd in deze blog bovenstaande aan.

Mensen geven betekenis

Wij mensen geven de betekenis aan al-dat-is. In principe gaat dat zo ver dat je alles dat je waarneemt of ervaart anders kan interpreteren. Ons geloof en onze overtuigingen maken dat wij de wereld op een bepaalde manier interpreteren.

Een voorbeeld: als ik niet geloof in het hiernamaals en de dood nadert, is de kans aanwezig dat ik onrustig wordt. Als ik wel geloof in het hiernamaals, geloof in een hemel waar ik iedereen die al overleden is weer ga zien en iedereen die nog leeft in de toekomst ook zal treffen, zal ik waarschijnlijk een stuk rustiger zijn.
Of ik nu wel of niet in de hemel kom, het maakt feitelijk geen verschil voor de omstandigheden nu. Het maakt echter heel veel verschil hoe ik met die omstandigheden omga.

Nu is geloof zoals ik het hierboven beschrijf bekend en zijn er veel verschillende geloofsovertuigingen in de wereld.
Maar in principe heeft iedereen een geloofsovertuiging, ook de atheïsten. Zij geloven namelijk níet in de hemel. Zij geloven dat er geen hemel is. Je gelooft altijd iets. Over alles. Over jezelf, je werk, je partner, het leven, jouw invloed op je omstandigheden, noem maar op. Betekenis geven hoort bij het willen begrijpen van een situatie. Als je jouw inzicht wilt vergroten in iets, zou je betekenis aan de omstandigheden moeten geven. En dat doen we dan ook allemaal, massaal (kijk maar eens om je heen vandaag, bijna alles wat je ziet is ingekleurd door een bepaalde mening of overtuiging).

Het geloofssysteem uitgekleed

In het geloofssysteem zit de spelingsruimte waar je wellicht naar op zoek bent. Hiervoor helpt het om dit systeem uit te kleden, waar bestaat het uit?
Kijk daarvoor eens naar de volgende afbeelding:

Het is een soort uitgebreidere versie van de RET Methode, die in de cognitieve gedragstherapie vaak wordt ingezet. Deze methode gaat uit van de vier G’s: gedachten, gevoelens, gedrag, gebeurtenis. Je zou volgens deze methode alles kunnen herleiden naar je gedachten en door je gedachten om te buigen dus ook invloed te kunnen hebben op je gevoelens, gedrag en gebeurtenissen.

Ik weet niet hoe het bij jou zit, maar ik kan mijn gedachtes niet controleren hoor. Ik hoor vaak genoeg een grote lading onzin in mijn hoofd. Veel interessanter is het om een laag verder te kijken, als je het mij vraagt. De laag van het geloof, tussen je ziel/energie en je gedachten in.

Het geloof wordt gevormd door je beweegredenen en overtuigingen. Ook je zelfbeeld, eigenwaarde en zelfvertrouwen komen hier om te hoek kijken. Veel van deze dingen worden je aangeleerd:

– Een kind dat opgroeit bij de IS zal in bijna alle gevallen vol overtuiging die beweging steunen
– Een kind dat opgroeit in een moslims gezin wordt bijna altijd moslims
– Een kind dat geboren wordt in 1990 en opgroeit in Andijk is waarschijnlijk niet gelovig

Maar ook kleinschaliger:

– Een kind dat opgroeit met twee lesbische moeders staat waarschijnlijk open voor homoseksualiteit
– Een kind dat mishandeld wordt in zijn of haar jeugd heeft waarschijnlijk een lager zelfbeeld dan klasgenoten die niet mishandeld zijn
– Een kind met gescheiden ouders die veel ruzie hadden gelooft wellicht minder in de liefde

Kortom: alles wat je meemaakt vormt je en hier trek je conclusies uit. Je leert ervan, je neemt dingen over van je omgeving, je creëert overtuigingen en gaat hier naar handelen.
Op zich is dat nuttig. Hierdoor kunnen we met zijn allen in redelijkheid met elkaar leven: het zou vreemd zijn als het ene kind in een gezin hier in Nederland een IS aanhanger wordt, de ander moslims en de ander atheïst. Overtuigingen en het betekenis geven aan omstandigheden bindt een groep en vormt een samenleving.

Individuele overtuigingen

Op persoonlijk vlak is dat wat je gelooft erg bepalend voor wat je gaat doen. Je geloof leidt uiteindelijk naar je gedrag.

– Een vrouw die gelooft dat ze dom is, zal meer moeite kunnen ervaren zich krachtig op te stellen in een overleg
– Iemand die gelooft dat niemand haar aardig vindt, zal zich meer afzijdig houden in sociale bijeenkomsten en deze situaties minder opzoeken
– Iemand die gelooft dat elke dag keihard sporten nodig is om zich goed te voelen, is elke dag in de sportschool aanwezig (ook bij vermoeidheid)
– Iemand die gelooft dat een feestje niet gezellig is zonder alcohol, zal veel moeite ervaren als ze dit beter niet meer kan doen voor haar gezondheid.

Kort samengevat

1. Je bent bij geboorte dus een ziel, een bepaalde energie.
2. Gaandeweg je leven leer je van alles door je omgeving. Je creëert beweegredenen en overtuigingen, je geloof.
3. Hieruit komen veel van je gedachtes, naast de gedachtes die random door je hoofd heen blijven bewegen.
4. Vanuit je ziel, je geloof en je gedachtes komen bepaalde gevoelens.
5. Samen leiden je ziel, je geloof, je gedachtes en je gevoelens tot bepaald gedrag.
6. Dit gedrag heeft invloed op een gebeurtenis.

Dit is heel belangrijk om te begrijpen, om uit die vicieuze cirkel van PCOS te komen.

Daarnaast is het belangrijk te beseffen dat mensen graag gewoontes creëren. Dat wat je vaak doet, maak je je eigen en gaat vertrouwd voelen. We voelen ons comfortabel en denken dat dit zo moet blijven, dat het ‘bij je hoort’. Dat wat je vaak doet koppel je dan aan je identiteit.
Ik was bijvoorbeeld tot acht jaar terug onbekend met crossfitten. Ik was geen sporter, laat staan krachttraining. Fitness had ik geprobeerd maar dit demotiveerde mij alleen maar. Crossfit vond ik leuk en hier werd ik fanatiek in. Nu, acht jaar later, noem ik mezelf sportief en zien mensen mij ook zo. Echter, dit is ontstaan omdat ik het gewoon heel vaak ben gaan doen. 
Ik heb mezelf als het ware in een omgeving gebracht waar sporten normaal was en hierdoor werd het voor mij ook normaal. Het creëerde de overtuiging dat ik ‘een sporter ben’, ik koppelde het aan mijn identiteit. Door het vaak te doen werd de overtuiging alleen maar versterkt.

Dit kan bekrachtigend werken, maar ook ontkrachtend. Als jij nu ontzettend gewend bent aan een bepaald patroon en je je hier helemaal mee identificeert, is het moeilijk dit los te laten for the better.
Afgelopen week sprak ik een vrouw met PCOS die het lastig vond rust in te bouwen in haar leven, ook al wist ze dat het ontbreken van rust en de hoge mate van stress in haar leven waarschijnlijk de oorzaak was van haar huidige PCOS klachten. Ze noemde:

ik ben nu eenmaal een sporter en vind het verschrikkelijk om hierin te minderen. Dat wil ik gewoon echt niet, het is mijn uitlaatklep.’

Je kan je hierbij afvragen of dit echt zo is, of dat ze dit zo gewend is dat ze zich hier comfortabel in voelt (en ze bij het afwijken hiervan dus onrustig voelt).

Ook als iemand elk weekend drinkt bij gelegenheden, groeit bij hem of haar de overtuiging dat drinken nodig is om het gezellig te hebben. Als diegene stopt, voelt dit als een gemis en zullen de gelegenheden inderdaad minder gezellig zijn. Het lijkt alsof zijn overtuiging klopt: zonder alcohol is het minder gezellig. Het vergt tijd en herhaling om de oude overtuiging los te laten en de nieuwe overtuiging te kunnen waarderen(en het dus comfortabel voelt).

 

Dit voorbeeld illustreert wat ik bedoel:

Stel, je bent aan het wandelen en je komt bij een groot maisveld. Je moet er dwars doorheen om verder te kunnen. Het veld is nog nooit doorkruist dus je begint gewoon te lopen.
Uiteindelijk kom je ergens uit aan de andere kant van het veld. Je besluit verder te gaan met je route.
De volgende dag tref je weer hetzelfde maisveld en je ziet nog waar je gelopen hebt. Daarnaast weet je ook waar het pad op uit komt: je hebt het immers gister ook al gelopen. Je kiest hetzelfde pad, dit is meer vertrouwd én beter begaanbaar dan de rest van het veld – het is hier en daar al vlak getrapt.
De dagen die volgen heb je veel zin om te wandelen en doorkruis je iedere keer hetzelfde maisveld op dezelfde manier. Het pad wordt steeds begaanbaarder en comfortabeler.
Maar in de periode dat volgt ben je niet zo blij met waar je uitkomt na het maisveld. De route die je na het verlaten van het maisveld moet afleggen valt je wat zwaarder. Als je bij de ingang van het maisveld staat, twijfel je: ga je je oude vertrouwde pad bewandelen of kies je ervoor een nieuw pad te maken?
Pfoe.. Een nieuw pad, die je nog helemaal plat moet stampen én waarvan je niet weet waar het uitkomt? Nee, je gaat toch maar voor het oude pad. Dat kost tijdens het doorkruisen een stuk minder moeite – en wie zegt dat een nieuw pad je naar een beter punt leidt?
Pas als de pijn aanhoudt en dusdanig groot is, zal je het afleggen van een nieuwe route serieus gaan overwegen. En dan nog vergt het moed en doorzettingsvermogen het nieuwe, onbekende pad in te slaan.

Terug naar PCOS

In je leven leidt bepaald gedrag naar PCOS. Je doet dingen die de balans verstoren: bewust of onbewust. Je lichaam wil zo optimaal mogelijk functioneren en zal bij de juiste omstandigheden ook goed functioneren als je PCOS hebt. Als jij nu het idee hebt dat je vastloopt, kan het helpen in te zoomen op wat je gelooft. De afbeelding kan hierbij helpen: door bijvoorbeeld eerst je gedrag onder de loep te nemen kan je via gevoelens en gedachtes uitkomen op wat je gelooft.

Let hierbij op: je overtuigingen kunnen hardnekkig zijn. Zeker als bepaald gedrag naar PCOS heeft geleid, kan dit je geloofssysteem bevestigen. Een voorbeeld:

Mijn overtuiging was dat ik heel clean moet eten en vaak moet sporten om van PCOS af te komen.
Dit leidde tot vier keer in de week trainen en een strikt voedingspatroon aanhouden, aangevuld met supplementen.
Mijn menstruatie bleef uit: klachten bleven aanwezig.
Mijn conclusie: ik doe het nog niet goed genoeg met mijn voedingspatroon en sportritme. Ik ga vaker sporten, wellicht moet ik nog fitter worden, minder vet eten en ik laat een bloedtest doen om te kijken welke supplementen mij beter kunnen ondersteunen.
Mijn overtuiging werd sterker: clean eten en vaak sporten is super belangrijk, anders gaat het nog minder goed. Mijn overtuiging werden oogkleppen waardoor ik andere waarheden niet goed in wilde zien.
Tot ik stagneerde. Uiteindelijk vormen zich in een dergelijk proces belemmerende overtuigingen. Ze werken je tegen, ze laten je niet inzien wat er nog meer kan.

Daarnaast worden bepaalde overtuigingen versterkt door emoties als angst en daarmee nog minder makkelijk om te buigen.

Hoe vorm je een geloofssysteem dat wél werkt?

Je krijgt genoeg signalen om mee aan de slag te gaan: je moet ze alleen willen zien. Hoe doe je dat?

  1. Krijg inzicht in je geloofssysteem:
    1. Wat vind je jezelf waard?
    2. Wat mag je van jezelf?
    3. Wat verdien je van jezelf?

Hieruit vloeit uiteindelijk voort wat je doet, ook als dit niet-werkende omstandigheden in stand houdt. Als je bijvoorbeeld eigenlijk geen snoep meer zou moeten eten, maar je doet het toch, zou je jezelf af kunnen vragen of het wel klopt wat je jezelf waard vindt.
Inventariseer eens wat jij op bovenstaande vragen antwoord – concrete situaties/gedragingen waar je van af zou willen, leiden je tot inzicht.

  1. Weet welke beperkende overtuigingen je verandert wilt hebben:
    1. Wat zijn jouw beperkende overtuigingen?
    2. Hoe houden die je tegen? Beschrijf dit.
  2. Creëer duidelijke beweegredenen:
    1. Waarom wil je van je beperkende overtuigingen af?
    2. Waar wil je naartoe bewegen en waarom?
    3. Wat is er zo belangrijk aan?
    4. Waar sta je voor?
    5. Hoe zou je liever willen zijn?
    6. Wat zou je liever willen voelen?
    7. Hoe zou je liever willen handelen?
  3. Creëer een andere/tegenovergestelde overtuiging die je helpt te doen wat je werkelijk wilt doen. Een voorbeeld van een beperkende overtuiging: ‘als ik mijn emoties toon kunnen mensen mij afkraken’. Een voorbeeld van een helpende overtuiging: ‘als ik mijn emoties toon kunnen mensen mij beter steunen en begrijpen’. Repeteer deze overtuiging: herinner je jezelf hier meerdere keren per dag aan (door post-its, een wekker op je telefoon, etc).
  4. Ga staan voor wat je belangrijk vindt: ergens voor gaan staan en dit uitdragen helpt je te groeien: je straalt een bepaalde energie uit dat door je omgeving wordt opgevangen. Hierdoor zal je ook meer van die energie terug krijgen en makkelijker je doel behalen (ook wel manifesteren genoemd). Andersom werkt dit ook zo: als je in een lage energie blijft leven, zal je ook meer van die lage energie aantrekken. Het begint bij jou, maar je kan jezelf helpen je bewust te omringen met andere omstandigheden die in lijn liggen met wat jij belangrijk vindt (zoals een lidmaatschap op crossfit, bijvoorbeeld).
  5. Verander je overtuigingen: door genoeg ervaringen op te doen die in lijn liggen met wat jij belangrijk vindt, bevestig je je nieuwe, prille overtuigingen. Je draait de vicieuze cirkel om en begint te groeien. Als je inzicht heb gekregen wat je wilt gaan veranderen en je gaat over in actie, helpt het om te beseffen dat we van nature meer voorkeur hebben voor comfort. Denk aan het voorbeeld van het maisveld: onze voorkeur gaat naar het bewandelen van het comfortabele pad. Echter kan alles ook weer comfortabel worden: als we durven ons pad te veranderen zal onze geest snel op zoek gaan naar nieuwe vormen van comfort en gewoonte.
    Doen dus!
  6. Creëer nieuw, helpend gedrag: uiteindelijk leidt alles tot bepaald gedrag wat je helpt om in balans te komen met je PCOS. Geef dit de tijd en geniet van de reis.

Samenvatting

PCOS is een syndroom waarvan de symptomen door vele omstandigheden kunnen verslechteren. Door goed naar je lichaam te luisteren kan je jouw leven zo inrichten dat je hormoonbalans ervaart. Als je nu het gevoel hebt vast te zitten, werk je jezelf bewust of onbewust tegen.  Je hebt ergens in je leven een geloofssysteem aangeleerd en daarmee bepaalde (beperkende) overtuigingen. Deze kunnen in de weg staan voor gedragsverandering en zijn vaak hardnekkig om te herkennen – laat staan onder ogen te willen zien.

– Je bent bij geboorte dus een ziel, een bepaalde energie.
– Gaandeweg je leven leer je van alles door je omgeving. Je creëert beweegredenen en overtuigingen, je geloof.
– Hieruit komen veel van je gedachtes, naast de gedachtes die random door je hoofd heen blijven bewegen.
– Vanuit je ziel, je geloof en je gedachtes komen bepaalde gevoelens.
– Samen leiden je ziel, je geloof, je gedachtes en je gevoelens tot bepaald gedrag.
– Dit gedrag heeft invloed op een gebeurtenis.

De afbeelding neemt je stapsgewijs mee in hoe dit proces ontstaat en werkt.
Dit proces kan je echter ook omkeren, door het uitvoeren van de volgende stappen:

1. Krijg inzicht in je geloofssysteem.
2. Weet welke beperkende overtuigingen je verandert wilt hebben:
3. Creëer duidelijke beweegredenen:
4. Creëer een andere/tegenovergestelde overtuiging die je helpt te doen wat je werkelijk wilt doen.
5. Ga staan voor wat jij belangrijk vindt
6. Verander je overtuigingen
7. Creëer nieuw, helpend gedrag
Je bent bij geboorte dus een ziel, een bepaalde energie.

Kan je hiermee aan de slag? Mooi! Waarschijnlijk ben je dan al een heel eind in je proces met PCOS. Als dit voor jou nog lastig is, zit je waarschijnlijk nog in fase 1 van PCOS. Wat dit is en hoe je hier mee om kan gaan deel ik in mijn nieuwsbrief volgende week(samen met drie recepten die je biologische conditie een boost geven!). Wil je op de hoogte blijven? Stuur dan even een mail naar info@loesreus.nl of laat je gegevens achter bij contact.

Deel dit artikel:

Share on facebook
Facebook
Share on linkedin
LinkedIn

Puur
Duurzaam
Verantwoordelijk
Verbonden

Blijf op de hoogte. Meld je aan voor mijn e-maillijst.

post 28-4-19

De zes onderdelen van een goede detox na een feestdag bij PCOS + recept

De zes onderdelen van een goede detox na een feestdag bij PCOS + recept

Share on facebook
Facebook
Share on linkedin
LinkedIn

Ben je gister helemaal los gegaan tijdens Koningsdag? Heb je alles tot je genomen waar je zin in had, veel gedronken en gegeten?
Ik hoop bovenal dat je ontzettend genoten hebt van alle energie en van de mensen om je heen.
Dat je geen schuldgevoel of schaamte hebt ervaren doordat je niet bezig was met je voeding en met ‘homoon-proof’ eten en leven.

post 28-4-19

 Dit is wat makkelijk gezegd, maar die gevoelens gaan je niet verder helpen in je proces naar meer hormonaal balans, ze werken je alleen maar tegen.

Ikzelf heb best vaak ervaren dat ik tijdens een gelegenheid waarbij veel gedronken en gegeten werd niet goed mijn gewenste patroon kon loslaten.. Hierdoor maakte ik ten eerste het moment een stuk minder prettig mee, werd ik de dagen erna des te strenger op mezelf en mijn leefstijl/voedingspatroon en heb ik zelfs periodes gekend dat de optie om niet in te gaan op een uitnodiging of evenement aantrekkelijker werd omdat ik dan goed de ‘controle’ kon houden ten behoeve van mijn hormonale balans – dacht ik.

Dit is echter zo ontzettend destructief. Je werkt jezelf in een soort keurslijf en alles wordt een stuk minder spontaan. Je verliest (gedeeltelijk) de verbinding met je omgeving. Je versterkt de kans op eenzaamheid: een gevoel dat veel meer invloed heeft op je gezondheid dan je vooraf wellicht inschat(1). De teugels kunnen laten vieren, go with the flow, is heel belangrijk: het geeft je rust.

Dus: een dag als gister is goed en daar moet je vooral van kunnen genieten. Maak vooraf bewust de keuze dat je loslaat en maak nadien de keuze dat je weer in tevredenheid doorgaat met een gezondere levensstijl. Met het doorpakken maak je het verschil!

Om je lichaam weer te helpen op te schonen na een dag als gister, kan je een ‘detox’ dag inlassen. Nu ben ik niet zo fan van die sapachtige detox-kuren of te lang vasten, maar er zijn wel een aantal voedingsmiddelen die je lichaam kunnen ondersteunen en ontgiften. Het helpt je maag, darm en lever om weer optimaal hun werk te doen: en als deze organen in balans zijn heeft dat grote invloed op je hormonale balans (en dan kan een dag waarop je even helemaal loslaat nog minder kwaad).

  1. Voeg kurkuma toe aan je voeding. Zelf vind ik het lekker om de Golden Milk van Chicko te drinken samen met wat vanillepoeder. Je krijgt dan gemakkelijk een flink kurkuma-shot binnen en je hoeft het niet in andere gerechten te verwerken (maar dat mag natuurlijk wel). Samen met wat kokosolie en plantaardige melk kan je hier een romige, verwarmende drank van maken als je het anders wat te sterk vindt.

Kurkuma heeft vele positieve effecten en is dan ook echt een aanrader om dagelijks tot je te nemen. Het is goed voor je darmen en verteringssysteem en helpt om vette te verteren (in mijn geval best fijn na die twee zakken patat van gister). Het werkt ontstekingsremmend  waardoor het je lever en gal ondersteund. Ook is het schimmelwerend en helpt het tegen chemische stoffen(2).

  1. Help je lichaam te ontzuren. Onder andere vette voeding, suikers, vlees en alcohol verhogen de zuurtegraad in het lichaam. De PH verlaagt, als het ware. Je lichaam werkt hard om een optimale zuurtegraad te behouden door onder andere functie van de nieren. Hiervoor zijn mineralen nodig die je in principe uit je voeding haalt. Als je een dag hebt waarbij je lichaam extra kan verzuren kan je het ook helpen extra te ‘alkaliseren’, zoals dat heet. Dit doe je door veel groenten en fruit te eten bijvoorbeeld kruidenthee te drinken. Ik gebruik zuur-base thee van Alka, waarvan de naam al doet vermoeden wat het doet(3).
    Een lichaam dat een te lage PH waarde heeft/houdt, is geschikter voor ziektes en heeft negtieve invloed op je hormonale balans.
  2. Voeg aan elke maaltijd (rauwe) groene bladgroenten toe. Naast dat ze ook bijdragen aan de ontzuring van je lichaam, bevatten ze veel vezels, vitaminen, minderalen en anti-oxidanten die je spijsvertering ondersteunen. Ook bevatten ze chlorofyl: een stof met veel goede eigenschappen, waaronder een zuiverende functie die je lichaam helpt te ontdoen van afvalstoffen. Groene groentes hebben een stabiliserende functie voor de bloedsuikerspiegel en zorgen voor veel verzadiging en energie.
  3. Drink naast de thee en de golden milk veel water. Kies op een dag als vandaag even niet voor koffie. Als je toch iets koffie-achtigs wilt, vind ik zelf Chicko Not Coffee een waardige vervanger (die trouwens ook je lever ondersteunt).
  4. Verse kruiden bevatten hoge hoeveelheden vitaminen en mineralen, voeg ze dus vooral toe vandaag.
  5. Kies ontgiftende groenten: een groente die veel detox-eigenschappen bevat is de rode biet. Dit is een van de weinige groentes die na het koken zijn voedingswaarden nagenoeg allemaal behoudt. Ook helpt de rode biet je lichaam meer zuurstof op te nemen: dit zorgt voor meer energie en sneller herstel(4). Ook gember en citroen werken goed mee voor een detox.

Ga geen crashdag houden ter compensatie, maar geef je lichaam juist extra van wat het nodig heeft. Op internet staan veel recepten en nog meer detox-voedingsmiddelen die je kunnen inspireren. Zelf vind ik een smoothie (of nog beter, juice met de slowjuicer) die alle ingrediënten meeneemt win-win. Ik maak er altijd een smoothiebowl van met grote stukken ingrediënten. Dit zorgt ervoor dat je langzaam eet en goed kauwt: anders kan je last krijgen van een opgeblazen gevoel.

Verwerkt en bewerkt fruit heeft echter een niet zo positief effect op de bloedsuikerspiegel enzorgt voor een piek. Gebruik zo veel mogelijk groenten in je smoothie en versier het met hele stukken fruit(met schil). Als je dan ook nog voor biologisch kiest, krijg je een smoothie met zo min mogelijk bestrijdingsmiddelen, hoog in vitaminen en mineralen, ontgiftend en zonder negatief effect op je bloedsuikerspiegel. En dat willen we, wij vrouwen met PCOS waar insulineresistentie vaak al aanwezig is of op de loer ligt.  Om de smoothie nóg verzadigender te maken met een lagere glycemische index, kan je ook peulvruchten toevoegen zoals linzen, of vetten zoals avocado of kokosmelk.

Voor vandaag, met het oog op de detox, koos ik voor het volgende recept:

– 100 gram spinazie
– 15 ml citroensap
– 10 gram gember (heeft veel invloed op de smaak, als je hier niet zo bekend mee bent kan je ook eerst de helft nemen)
– 10 gram peterselie
– 100 gram komkommer
– 100 ml amandelmelk ongezoet ongebrand

Topping: 1 banaan, 1 appel met schil, een beetje kaneel

Als je de smoothie iets zoeter wilt, kan je één banaan meeblenden.

Als je het moeilijk vind om gevoelens als schuld en schaamte los te laten, is het belangrijk hier aandacht aan te besteden: het leren loslaten van deze gevoelens is echt van grote invloed. Neem, als je merkt dat dit een aandachtspunt is, een lange wandeling of ga mediteren waarbij je afstand kan nemen van die gevoelens (een geleide meditatie helpt mij hier erg bij). Probeer positief terug te kijken naar het moment of de dag dat je alles losliet en maak nu de keuze weer voor jezelf te willen zorgen vanuit tevredenheid. Deze omschakeling van gevoelens vraagt tijd en aandacht, maar heeft minstens zoveel invloed als je voeding en levensstijl.

Veel succes!

  1. De kennis van nu, Hoe eenzaamheid je ziek maakt, 2015
  2. Jesse van der velde, 23 redenen waarom je geelwortel kurkuma veel vaker zou moeten gebruiken, 2015
  3. Alkavitae International BV, alka.nl
  4. Janneke van der Meulen, Eet Win-Win, 2017

Deel dit artikel:

Share on facebook
Facebook
Share on linkedin
LinkedIn

Puur
Duurzaam
Verantwoordelijk
Verbonden

Blijf op de hoogte. Meld je aan voor mijn e-maillijst.

blog 36

Testosteron bij vrouwen met PCOS – deel 2

Testosteron bij vrouwen met PCOS – deel 2

Share on facebook
Facebook
Share on linkedin
LinkedIn

Om PCOS goed te begrijpen en zeker ook om te weten waarom je bepaalde aanpassingen gaat doorvoeren ter vermindering van je klachten, helpt het om inzicht te krijgen in hoe je hormonen werken.

blog 36

Ik heb eerder een blog gewijd aan de normale werking van het menstruatiecyclus en ik schreef ook over insulineresistentie en bijnieruitputting. Deze laatste twee verschijnselen hebben veel invloed op de wisselwerking tussen je hormonen: ook bij mensen zonder PCOS. Het kan bij iedereen ontstaan en ook juist een aanleiding zijn voor PCOS in plaats van een gevolg.

In mijn blog van vorige week heb ik al het een en ander uitgelegd over het hormoon testosteron en de werking ervan op het lichaam. In dit artikel ga ik verder in op de wisselwerking tussen testosteron en andere hormonen bij een gezond lichaam, om vervolgens de samenhang met PCOS meer te gaan begrijpen. De samenwerking en balans tussen testosteron en deze twee hormonen zijn van grote invloed op de andere processen in je lichaam.

Het metabolisme – de energiehuishouding

Allereerst is het belangrijk om te weten hoe onze energiehuishouding in grote lijnen werkt. Energie wordt verkregen door de wisselwerking tussen het katabolisme en het anabolisme.

Anabolisme zorgt ervoor dat energie wordt opgeslagen en kost dus energie. Het zorgt voor spieropbouw en vetopslag en door het anabolisme krijgt je lichaam weer volle energievoorraden. Dit proces wordt aangezet door testosteron en vindt plaats tijdens rust.

Katabolisme zorgt ervoor dat de energie die aanwezig is in je lichaam vrij komt zodat je het kan gebruiken: vet wordt omgezet in energie en de energie in je spieren wordt benut. Dit proces wordt aangezet door cortisol en vindt plaats tijdens en vlak voor actie(1).

De wisselwerking tussen testosteron en cortisol

Testosteron en cortisol hebben veel met elkaar te maken en samen zorgen ze voor een goede energiehuishouding. Beiden zijn eindproducten van de hormonen die de bijnier afscheid – deze hormonen kennen verschillende stadia. Ieder stadium kent een andere naam, zie hiervoor de afbeelding van mijn vorige post en de afbeelding van deze post.

In stressperiodes maakt het lichaam veel plaats voor de aanmaak van cortisol: het katabole systeem wordt voornamelijk geactiveerd. Gedurende deze periode is er geen ruimte voor het anabole proces: testosteron is minder belangrijk dan cortisol – want stresssituaties zijn oorspronkelijk zaken van leven of dood. Testosteron is gelinkt aan de voortplanting, wat ondergeschikt is aan overleven. Teveel stress leidt dus in principe tot lagere testosteronwaardes(2).

De wisselwerking tussen testosteron en oestrogeen

Testosteron en oestrogeen hebben ook met elkaar te maken.
Oestrogeen wordt door follikelcellen afgegeven gedurende de menstruatiecyclus. In de eerste helft van de cyclus worden follikelcellen gestimuleerd door FSH en LH en hierdoor neemt het oestrogeengehalte in het bloed toe.
hiernaast wordt oestrogeen ook gevormd in vetcellen. Zie hiervoor de afbeelding: de bijnieren zorgen voor de aanmaak van geslachtshormoon testosteron, en door het enzym aromatase kan dit omgezet worden in oestrogeen.  Dit proces wordt aromatisering genoemd en het enzym aromatase is te vinden in vetcellen. Hoe meer vetcellen, hoe meer testosteron er door dit enzym wordt omgezet naar oestrogeen. Daarnaast zorgen oestrogenen voor extra vetopslag: wat weer leidt tot meer aromatisering, enzovoort.

Hoe minder testosteron, hoe meer oestrogenen (in verhouding). Als er dus sprake is van stress(cortisol), wat testosteron verlaagd, neemt de kracht van oestrogeen toe en blijft de negatieve cirkel in stand.
Ook verlaagd stress de hoeveelheid progesteron. Onder invloed van stress wordt progesteron omgezet in 17-OH progesteron en vervolgens verder in het systeem verwerkt tot cortisol én oestrogeen.  Deze indirecte relatie tussen deze hormonen lijkt op lange termijn te kunnen leiden tot oestrogeendominantie(3). Oestrogeendominantie brengt schommelingen in het menstruatiecyclus teweeg, met vele symptomen die hierbij komen kijken.

Andere oorzaken van verhoogde oestrogeenwaardes zijn oestrogenen uit voeding; zogenaamde Xeno en Fyto-oestrogenen. Dit zijn stoffen die lijken op oestrogenen en ook eenzelfde, lichtere, reactie geven in het lichaam.

Hoe zit het dan met PCOS?

Vrouwen met PCOS hebben over het algemeen geen lage testosteronwaardes, zoals ik in mijn vorige blog ook schreef.
Bij PCOS blijft de eisprong gedeeltelijk of volledig uit. Hier gaat het lichaam op reageren: het merkt dat er geen eisprong plaats vindt en het laat de hypofyse nog meer LH aanmaken om de follikels te laten rijpen. Hierdoor neemt de hoeveelheid oestrogeen én testosteron toe. Samen met insulineresistentie (dat ook de aanmaak van testosteron via de eierstokken stimuleert) kan testosteron dus flink toenemen, met nog meer hormonale disbalansen tot gevolg(4).
Opvallend is dat er sprake kan zijn van oestrogeendominantie én verhoogde testosteronwaardes: iets wat elkaar normaal tegenwerkt.

In mijn vorige blog schreef ik over de SHBG waardes in het bloed, het eiwit dat zich aan vrij testosteron bindt en het inactief maakt. Verhoogd cortisol en insulineresistentie verlagen deze SHBG waardes, waardoor vrij testosteron in grotere mate in het bloed aanwezig én actief kan zijn(5).
Stress heeft dus mogelijk via twee kanten invloed op PCOS: het verhoogd het effect van vrij testosteron en het verhoogd de kans op oestrogeendominantie.

Conclusie

Door de disbalansen van PCOS te begrijpen, kan je inzien op welke manier je meer grip hierop krijgt.

– Oestrogeendominantie werkt PCOS tegen: het verlagen van je vetpercentage helpt
– Cortisol werkt PCOS in de hand door testosteron en progesteron te verlagen en oestrogeen te verhogen: stress verminderen (mentaal en fysiek) brengt meer hormoonbalans
– Insulineresistentie tegengaan om zo SHBG waardes te verhogen, verlaagd vrij testosteron en zorgt voor meer hormoonbalans.

Deel dit artikel:

Share on facebook
Facebook
Share on linkedin
LinkedIn

Puur
Duurzaam
Verantwoordelijk
Verbonden

Blijf op de hoogte. Meld je aan voor mijn e-maillijst.

blog 35 foto

Testosteron bij vrouwen met PCOS

Testosteron bij vrouwen met PCOS

Share on facebook
Facebook
Share on linkedin
LinkedIn

Naar aanleiding van mijn vorige blog kreeg ik vragen over de werking van Testosteron en hoe je dit nog meer kunt beïnvloeden. Om wat duidelijkheid hierover te krijgen, ga ik er in dit artikel dieper op in.

blog 35 foto

Wat is testosteron?

Testosteron is het mannelijk geslachtshormoon en één van de vele hormonen in het menselijk lichaam. Hormonen worden door het bloed vervoerd en hormoonwaardes zijn dus ook door bloedonderzoek te meten. Iedereen heeft testosteron, man én vrouw. Het hormoon bepaalt in de embryo-fase al of iemand zich ontwikkeld als man of als vrouw. In het verdere leven heeft het invloed op de ontwikkeling van de geslachtsorganen en geslachtskenmerken zoals bijvoorbeeld schaamhaar.  Daarnaast heeft het invloed op (onder andere) het libido, humeur, energiehuishouding en spieropbouw. Het is van invloed op talgproductie (de bekende jeugdpuisten hebben hier een link mee) en kan ervoor zorgen dat iemand kaal wordt.

Testosteron bij mannen

Testosteron wordt voornamelijk in de geslachtsklieren van de man aangemaakt, tot zo’n 70%. 30% wordt in de bijnieren gemaakt. In totaal zo’n 7 mg/dag.
Veel mannen willen meer genieten van de voordelen van testosteron, zoals meer spiermassa en meer algehele ‘mannelijkheid’. Hoe een man op een natuurlijke manier zijn testosteronwaardes kan optimaliseren of verhogen, staat veel over geschreven op internet: zoals het doen van intensieve krachttraining, eten van gezonde vetten (omega 3) en vooral ook te kijken naar de gehele levensstijl – testosteronwaardes zijn een product van alle factoren in jouw leven en voedingspatroon. Als je hier meer over wilt lezen raad ik je aan even te Googlen. O.a. Jesse van der Velde en Ralph Moorman hebben er informatieve stukken over geschreven.

Testosteron bij vrouwen

Bij volwassen vrouwen wordt testosteron ook aangemaakt door de bijnieren, ongeveer voor 50%. De overige 50% wordt door de vrouwelijke geslachtsklieren (de eierstokken dus) geproduceerd, in totaal zo’n 1 á 2 mg/dag. Bij onvolwassen vrouwen wordt er verhoudingsgewijs meer testosteron aangemaakt door de bijnieren(1).

Op internet wordt je overspoelt met informatie voor mensen die hun testosteron willen verhogen. Lage testosteronwaardes bij vrouwen komt vaak voor en kan leiden tot klachten zoals verminderd libido, moeite met afvallen, menstruatieklachten en vermoeidheid. Vaak is de oorzaak niet per sé een te lage hoeveelheid testosteron, maar een te hoge hoeveelheid oestrogeen (oestrogeendominantie). Oestrogenen overheersen dan het hormonale systeem.

Hoe werkt testosteron?

Testosteron is opgebouwd uit vetten. Het wordt in het bloed gebonden aan verschillende eiwitten: 2 tot 3% van het testosteron is vrij in het bloed aanwezig. Een percentage van 20 tot 40% van het testosteron is gebonden aan albumine (eiwit) en 60 tot 80% van het testosteron is zeer vast verbonden met het zogenaamde Sex Hormone-Binding Globulin (SHBG)(2).
De gebonden testosteron wordt inactief door het bloed vervoerd voor andere functies in het lichaam.

Het vrije testosteron neemt alle bekende symptomen met zich mee. Veel bodybuilders willen een zo hoog mogelijke hoeveelheid vrije testosteron, omdat dit de hoeveelheid spiermassa kan bevorderen. De anabole steroïden beïnvloeden het binden van het testosteron met de Albumine en SHBG, zodat er een hoger percentage vrij in het bloed blijft en spiergroei bevorderd. Echter, gezond is deze optie niet en er zijn natuurlijke manieren om de hoeveelheid vrij testosteron te verhogen(3). 

Testosteron wordt gemaakt van cholesterol. Dit wordt in meerdere stappen omgezet, met behulp van bepaalde enzymen (hulpeiwitten). Deze enzymen zijn nodig om de ene stof in de andere stof om te kunnen zetten. Zie hiervoor de afbeelding: de enzymen zijn in een wit lettertype afgebeeld.
Voor een goede testosteronhuishouding (en ook aldosteron en cortisol) dienen deze enzymen allemaal voldoende aanwezig te zijn(4). Bij gebrek of overschot van een van de enzymen kunnen voorlopende stoffen ophopen en hierdoor kunnen de hoeveelheden aldosteron, cortisol en testosteron uit balans raken met geslachtsproblemen tot gevolg.
Opvallend: bij onvoldoende aanwezigheid van het enzym CYP21 (21-hydroxylasedeficiëntie) ontstaan klachten die overeenkomen met PCOS zoals acné, onregelmatige cyclussen en overbeharing(5).

Hoe werken receptoren en waarom zijn ze belangrijk?

Het effect van de hoeveelheid vrije testosteron in het bloed vind pas plaats als het opgevangen wordt door receptoren van bepaalde doelcellen. Als een receptor het testosteron opvangt, komt de testosteron bij het DNA van die cel aan en kan het zijn werk gaan doen. Echter, de gevoeligheid van deze receptoren is van grote invloed op het effect van het ronddwarrelende testosteron. Anders gezegd: als er bijvoorbeeld veel mensen om jouw huis heen lopen, kun je niet met ze in contact komen voordat je de deur open doet. De deur staat gelijk aan de receptor: als de deur op slot zit of moeilijk open gaat, blijven de mensen om je huis heen wandelen of blijft de testosteron dus om de cel heen bewegen. De gevoeligheid van de receptoren waar testosteron op past (of omgezet DHT, zie afbeelding) is afhankelijk van het aminozuur glutamine. De hoeveelheid glutamine-moleculen op deze receptoren bepaald in welke mate testosteron toegelaten wordt in de cel. Als dit er zo’n 11 zijn, wordt testosteron makkelijk toegelaten. Als het er zo’n 30 zijn, wordt testosteron nagenoeg niet toegelaten en bij 40 is er een complete ongevoeligheid voor het hormoon.

Testosteron bij vrouwen met PCOS

PCOS (en andere stoornissen in vruchtbaarheid maar ook in gedrag) kan samenhangen met de lage aantallen glutaminemoleculen aan de receptoren die testosteron opnemen. Er hoeft dan niet per sé veel testosteron in het bloed aanwezig te zijn, maar de gevoeligheid en de mate van opname is dan hoog. Dezelfde hoeveelheid testosteron als bij een gezonde vrouw kan dan bij een vrouw met PCOS voor problemen zorgen.

Toch zijn er ook veel vrouwen met PCOS die weldegelijk hogere testosteronwaardes hebben.  De oorzaak hiervan is niet geheel bekend, maar het komt veelal voort uit de eierstokken: die maken teveel testosteron aan. Vermoed wordt dat de insulineresistentie waar veel vrouwen met PCOS mee kampen, een aanleiding is voor deze overproductie. Omgekeerd zijn hoge testosteronwaardes van invloed op de mate waarop je last hebt van insulineresistentie. Er is sprake van een kip en het ei verhaal: wat precies de oorzaak en het gevolg is, is nog niet duidelijk.

CONCLUSIE

Uit de tekst kunnen verschillende conclusies worden getrokken:

– Hoe hoger de SHGB en Albumine waardes zijn, hoe minder vrij testosteron er in het bloed rond circuleert en dus hoe minder testosteron er in aanraking komt met de receptoren van de doelcellen van testosteron.
– Hoe meer glutaminemoleculen er aan een dergelijke receptor gebonden zijn, hoe minder gevoelig deze receptor wordt om vrij testosteron op te nemen en hoe minder testosteron zijn werk kan doen in de cellen (omdat het dus minder wordt toegelaten).
– Hoe minder er sprake is van insulineresistentie, hoe minder testosteron wordt aangemaakt door de eierstokken. Een hogere gevoeligheid voor insuline resulteert in normalere testosteronwaardes.

Volgende keer ga ik in op de wisselwerking tussen testosteron en andere geslachtshormonen én wat je zelf kan doen om het effect van testosteron bij jou te verminderen.

Deel dit artikel:

Share on facebook
Facebook
Share on linkedin
LinkedIn

Puur
Duurzaam
Verantwoordelijk
Verbonden

Blijf op de hoogte. Meld je aan voor mijn e-maillijst.

blog 34 foto

Een simpele tip dat helpt bij overbeharing, haaruitval en acné

Een simpele tip dat helpt bij overbeharing, haaruitval en acné

Share on facebook
Facebook
Share on linkedin
LinkedIn

PCOS gaat gepaard met tal van symptomen. Een daarvan is de mogelijkheid tot overbeharing en/of haaruitval. Niet geliefd, maar vaak voorkomend (ook bij mij).

blog 34 foto

Het hormoon wat direct invloed heeft op je haargroei is testosteron. Het mannelijk hormoon, waar mannen hun baardgroei en kaalheid ook aan te danken hebben.

Vrouwen met PCOS kunnen verhoogde testosteronwaardes hebben. Als je een bloedonderzoek bij de huisarts laat doen, is dat vaak waar op gelet wordt. Echter, PCOS zorgt vaak ook een kleinere hoeveelheid SHBG in het bloed, wat staat voor het Sex Hormone Binding Globolin. Dit hormoon bindt zich normaal gesproken met testosteron, en werkt zo de negatieve effecten van testosteron tegen (zoals overbeharing, haaruitval en acné bij de vrouw). Testosteron is normaal gesproken in het bloed grotendeels (95-98%) inactief doordat het gebonden is aan SHBG en andere bloedeiwitten. Minder SHBG betekent dus meer vrij testosteron in het bloed, met meer activiteit (en nadelige effecten in het geval van PCOS).

Hoewel er nog voldoende ruimte is voor verder onderzoek, wijst de wetenschap(1) nu naar het positieve effect van de zogeheten Lignanen. Lignanen zijn een vorm van fyto-oestrogenen waarvan nog geen negatieve bijwerkingen bekend zijn (in tegenstelling tot het fyto-oestrogeen isoflavonen). Het opnemen van Lignanen door het lichaam neemt in het gehele proces ogenschijnlijk voordelen met zich mee:

  • het verhoogt de SHBG in het bloed waardoor ronddwarrelend testosteron meer hiermee kan binden en de gevolgen ervan verminderen
  • Bij de afbraak van lignanen komt een enzym vrij dat het DHT hormoon verminderd: DHT is de testosteronvorm die kaalheid veroorzaakt
  • Er ontstaat enterolactone, wat oestrogeenwaardes helpt te normaliseren
  • Het verminderd het HSD enzym, dat zorgt voor minder cortisol en daardoor stresslevels doet verminderen
  • Het bevorderd de insulinegevoeligheid en verbeterd de glucosestofwisseling
  • Daarnaast zijn lignanen krachtige anti-oxidanten en ontstekingsremmers, wat ingezet kan worden tegen kanker en werkt het positief op de cholesterolspiegel.

Samengevat: Het verlaagd testosteron, verlaagd oestrogeen en verhoogd de insulinegevoeligheid. Dat is driedubbel winst als het gaat om PCOS!

Nu denk je natuurlijk, waar vind ik zo snel mogelijk die lignanen?

In lijnzaad! Lijnzaad bevat verreweg de meeste lignanen én is gemakkelijk aan recepten toe te voegen. Kies wel voor ongebroken lijnzaad en maal die vervolgens zelf. Malen is noodzakelijk om de lignanen op te kunnen nemen, maar gebroken lijnzaad oxideert snel: als je lijnzaad gebroken koopt is de werking al flink verminderd tegen de tijd dat je het op eet. (kleine bonus: lijnzaad bevat veel goede vetten, wat bijdraagt aan een goede vetzuurbalans).

In de figuur zie je resultaten van het onderzoek genoemd in bron 1 van een vrouw die vier maanden lijnzaad toevoegde aan haar voeding. Hoewel de bewijskracht van dit beperkte onderzoek laag is, creëert het wel speelruimte: de resultaten van dit onderzoek overtreffen andere onderzoeken gericht op het behalen van meer hormoonbalans; die zich meer richtte op het verliezen van vet of het ondergaan van een vetarm dieet.

Hoewel verder onderzoek noodzakelijk is om de resultaten te valideren, is lijnzaad een goedkope en veelbelovende aanvulling op je voedingspatroon. Elke dag tien gram door je smoothie, havermout of granola – et voila.

Bronnen:

  1. The Effect of Flaxseed Supplementation on Hormonal Levels Associated with Polycystic Ovarian Syndrome: A Case Study, Nowak DA1, Snyder DC, Brown AJ, Demark-Wahnefried W., 2007

Deel dit artikel:

Share on facebook
Facebook
Share on linkedin
LinkedIn

Puur
Duurzaam
Verantwoordelijk
Verbonden

Blijf op de hoogte. Meld je aan voor mijn e-maillijst.

20170801_183359

Sociale media en de invloed op jouw leven

Sociale media en de invloed op jouw leven

Share on facebook
Facebook
Share on linkedin
LinkedIn

Deze week ga ik verder in op het onderwerp van vorige week: sociale verbinding, de invloed van je omgeving. Het lijkt misschien wat ver verwijderd van PCOS – maar dat is het niet. Het belang van een sociale context wat voor jou werkt staat aan de basis van jouw welzijn: je kan het niet overslaan. Pas als dit goed zit, kan je specifieke gedragsverandering in gang gaan zetten.

Dus: lees verder.

Met dit artikel wil ik jou laten werken aan het optimaliseren van jouw sociale context.

20170801_183359

Afgelopen week deelde ik een stuk over de situatie van Sofie.  
Aan de hand hiervan ben je wellicht aan de slag gegaan, heb je er over nagedacht: Wat voor invloed heeft mijn omgeving bij mij? En waar heb ik positieve invloed op?

Je dacht na over je vrienden. Je kennissen. Je collega’s, je familie. Je werk, je sportvereniging, je club. Wat voor invloed hebben zij op jou? Helpen ze je?

(Onder helpen versta ik niet dat het altijd comfortabel contact hoeft te zijn: een sociale context dat je helpt is er voor je als je dreigt te vallen: echte struggles hebt of juist dat weerwoord nodig hebt)

Maar heb je ook nagedacht over Instagram? Facebook? Twitter? Youtube? Zelfs Linkedin?

Dagelijks voeden wij ons vaak onbewust met iets wat te boek staat als sociaal: Social Media.
Vooral Instagram wordt een steeds groter onderdeel van onze sociale omgeving. Met steeds groter bedoel ik: bij meer mensen, meer uren (!) en meer keer per dag, aldus het CBS. De effecten ervan zijn verschillend per persoon en kunnen zowel een positieve als negatieve uitwerking hebben – volgens de ondervraagden(1). Of het jou helpt of niet hangt af van de vorm die het heeft.

Ga eens bij jezelf na:

Wie tref je daar? Wat zie je daar? Wat leer je daar?
Het weegt allemaal mee in hoe jouw leven vorm krijgt –waarschijnlijk meer dan je denkt.
Heeft jouw social media de vorm dat werkt voor jou?

Waarom dit belangrijk is?

Mensen zijn complexe wezens die verschillende motieven hebben om bepaald gedrag te laten zien.  Grote drijfveren zijn liefde en angst, afkeuring en goedkeuring en biologische drijfveren zoals honger en dorst. Wederom laat de piramide van Maslow goed zien welke behoeftes hieraan ten grondslag liggen.

Sociale media biedt manieren om de behoefte aan liefde en goedkeuring te bevredigen en te  manipuleren; en dit gebeurt dan ook massaal. Het kan zelfs verslavend werken: een reactie of ‘like’ maakt dopamine aan in de hersenen(2). Dopamine is een verslavende stof die ons in een natuurlijke situatie mentaal beloond. Dit wordt in de psychologie ook wel conditionering genoemd: de beloning leidt tot herhaling van het gedrag. En in het geval van Social Media is er zelf sprake van een beloning in een vorm dat lijkt op partiële of intermitterende bekrachtiging. Dit wil zeggen dat niet alle handelingen beloond worden. Dit schijnt een nog verslavender effect met zich mee te brengen: je weet immers niet wanneer je welke mate van beloning kan verwachten(0 likes of 100 likes), waardoor een daadwerkelijke beloning een extra hoeveelheid dopamine met zich mee brengt(3). Social media combineert deze conditionering met een van onze basisbehoeftes: sociale verbinding. Het lijkt onze behoeftes op dit vlak te bevredigen en we maken er dan ook massaal gebruik van.

Maar de waardering, erkenning, liefde of goedkeuring die we via deze weg krijgen, is niet te vergelijken met de intimiteit dat wij als mensen echt behoeven. Dus ook al kan Social media je helpen, het vult deze basisbehoeftes niet op.

Daarnaast laat het ons een vorm van de werkelijkheid zien dat niet klopt. Er worden hele specifieke beelden voorgehouden, wat leidt tot een gevoel van maakbaarheid en het idee dat je nooit goed genoeg bent. Je wordt immers overrompeld door een overdaad aan strakke, gezonde, fitte en vooral ontzettend gelukkige mensen. Het kan de illusie opwekken dat je hieraan moet beantwoorden, hieraan mee móet doen. Dat ‘ook jij’ continu succes moet ervaren, moet presteren. Dat je tegen de mensen en beelden van social media op moet boksen. Mensen hebben de behoefte zich te conformeren, en de lat wordt hierin door Social Media erg hoog gelegd(4).

Hoogleraar Psychologie Paul Verhaege beschrijft zijn visie op social media als volgt: ‘We moeten de anderen verslaan maar we hebben ze ook nodig om de hele tijd applaus te krijgen, wat van een enorme onzekerheid getuigt.’

Zij die de maatschappij observeren zullen het met mij eens zijn: we leven in een mobiel tijdperk. Iedereen kijkt op zijn mobiel. En hoewel dit in mijn beleving niet per sé fout is, maakt het wel uit wat je daar op die mobiel dan doet – en of je het apparaat ook aan te kant weet te leggen. Om weer gewoon in jouw omgeving te zijn, met jezelf.
Scroll je eindeloos op social media of lees je een inhoudelijk artikel als je in de trein zit?
Kijk je naar een video dat gerelateerd is aan je studie of baan je je een weg door alle Youtube-vloggers?
Ligt je telefoon in de la als je aan het eten bent met je gezin, of staat het geluid aan en ligt het binnen handbereik (en check je het meerdere keren zonder reden, tijdens het eten)?

Kijk eens kritisch. En realiseer je dat het onderdeel is van je sociale context: is het helpend? Of verstorend? Je conformeert je met je omgeving: de online-omgeving hoort hier bij.

Momenteel is de trend sterk aan het groeien dat je goed voor je lichaam moet zorgen: gezond eten, sporten, trainen van de geest. Begrijp mij niet verkeerd, ik ben hier natuurlijk voorstander van en voor vrouwen met PCOS is het ook zeer aan te raden. Maar het startpunt is wel bepalend: zorg jij goed voor jezelf uit oprechte zelfzorg, of uit bezorgdheid over de afstand die we nog moeten afleggen op het ideale lijf te verwerven(5)? Met de overtuiging dat het punt waar je nu staat nog niet goed genoeg is?

Zijn we met al die nieuwetijdse normen aan het vervreemden van ons lichaam en geest? Want, als alles zo goed moet gaan(wat veel social media suggereert), is er te weinig ruimte voor mislukking, falen, honderd keer proberen en afwijken. En als hier wel sprake van is, wordt het een te grote last: krijgt het teveel negatieve betekenis. Paul Verhaeghe: ‘De angst voor ontmaskering, voor falen is nieuw en alomtegenwoordig. Als perfectie de norm is, dan is elke fout een reden tot schaamte en angst voor ontmaskering.’

Bij het lezen van het stuk van Verhaeghe dacht ik ook veel aan het boek ‘leven in verbinding’ van Irene van Lippe-Biesterveld. In beiden lees je het belang van echte verbinding terug als essentieel onderdeel om goed voor jezelf en je omgeving te kunnen zorgen. En dat terwijl we in een tijd leven van misleidende vormen van verbinding(vaak in vormen die leiden tot constante afleiding) en een (te) grote rol van individualisme.

Gelukkig kan je hier wat aan doen. In mijn vorige blog vroeg ik je na te denken over je sociale omgeving. Doe dit nu eens met jouw online-omgeving: wie volg je op Instagram? Welke bedrijven of mensen tref je op Linkedin? Van welke groepen ben je lid op Facebook?

Word je overspoeld met meldingen die niets anders dan afleiding veroorzaken? Ga hier dan mee aan de slag en verwijder jouw connectie hiermee. Geef zodanig vorm aan jouw sociale omgevingen online dat je, als je wel een keer aan het scrollen bent, in aanraking komt met mensen en informatie waar je wél wat aan hebt.

Vorig jaar heb ik mijn Whatsappgroepen, Facebookgroepen, Facebook-vrienden, gelikede pagina’s en gevolgde Instagram-profielen al kritisch bekeken en grondig opgeschoond.
Afgelopen week deed in hetzelfde. Het gaat niet om de kwantiteit: de hoeveelheid op internet is toch oneindig. Kies voor kwaliteit en zorg dat alles wat op je afkomt zo veel mogelijk past bij wie jij wilt zijn. Want handelen naar wie jij wilt zijn, dat is waar het om gaat.

(Op de foto een stukje van mijn context: Dennis en ik aan de eerste paal van ons tuinhuis 😉 )

Bronnen:

  1. Centraal bureau van statistiek, 2018, Opvattingen over sociale media, statistische trends
  2. Jeroen Verhoeven, De invloed van amfetamine, quinpirole en beloning op het dopaminerg systeem in het striatum van de rat m.b.v. [11C]-raclopride PET-experimenten, pagina 4
  3. G. Zimbardo, R.L. Johnson, V. McCann, Psychologie een Inleiding, 2009, blz 108
  4. Yuval Noah Harari , Sapiens, een kleine geschiedenis van de mensheid, 2017
  5. Paul Verhaeghe, Hoogleraar psychologie Paul Verhaeghe pleit voor warmte, weerloosheid en imperfecte seks, De Morgen, 2018

Deel dit artikel:

Share on facebook
Facebook
Share on linkedin
LinkedIn

Puur
Duurzaam
Verantwoordelijk
Verbonden

Blijf op de hoogte. Meld je aan voor mijn e-maillijst.

blog 32

Hoe jouw omgeving je tegenwerkt en wat je er zelf aan kan doen

Hoe jouw omgeving je tegenwerkt en wat je er zelf aan kan doen

Share on facebook
Facebook
Share on linkedin
LinkedIn

Dit verhaal gaat over Sofie. Sofie is een jonge vrouw van 30 jaar en werkt parttime als hoofdcaissière bij een groot supermarktketen. Ze woont samen met haar man Thomas, die een eigen bedrijf heeft in de handel van autobanden. Ze hebben geen kinderen.

Sofie en Thomas hebben allebei overgewicht. Hoewel Thomas hier geen problemen door ervaart, voelt Sofie zich futloos. Ze ervaart schommelingen in haar menstruatiecyclus en stemmingswisselingen. Ze is erg somber de laatste tijd, wat invloed heeft op haar relatie met Thomas. Er zijn vaker ruzies en Thomas vindt dat Sofie zeurt. Hij heeft allang al aangegeven dat ze eens moet stoppen met al dat snoepen, als ze er zo’n last van heeft.
Nadat Sofie haar frustraties heeft gedeeld bij haar kaartersclubje, wordt haar door een vriendin geadviseerd contact op te nemen met een diëtist. Hier krijgt ze tips om haar voedingspatroon aan te passen met het doel om af te vallen. De diëtist maakt een op maat gemaakt plan voor Sofie om zelf wat aan haar situatie te doen.

Klinkt goed! Sofie is ervan overtuigd dat ze het doel gaat halen wat ze voor ogen heeft. Ook Thomas en de vriendinnen van de kaartersclub zijn enthousiast. Met de tips van de diëtist kan Sofie haar eetgedrag aanpassen en zullen haar klachten verminderen.

Wat denk jij? Gaat het Sofie lukken?

blog 32

In de praktijk komen situaties zoals bij Sofie heel vaak voor. Veel mensen starten met goede moed met het aanpassen van hun leefstijl. Toch liegen de cijfers er niet om:

In 2017 had 49% van de Nederlanders boven de 18 jaar overgewicht.(1)
8,8 miljoen mensen in Nederland is chronisch ziek. Dit is 52% van de bevolking. (2)
10% van de vrouwen heeft PCOS. (3)

Verwacht wordt, dat deze cijfers alleen maar gaan toenemen – zolang we zo doorgaan.

Hoe kan dat nou? Als iedereen net als Sofie te horen krijgt wat zij moet doen?

Mensen zoeken graag een oplossing voor de problemen die ze ervaren.
Echter, er heerst een hardnekkige denkfout(4). Iemand die zelf problemen ervaart, denkt de oplossing ook volledig bij zichzelf te kunnen vinden.

Dit kent twee fases:

1: De oplossing ligt bij mezelf en ik zoek geen hulp.
2: De oplossing ligt bij mezelf, maar ik zoek wel hulp.

We gaan massaal in therapie, naar de sportschool of op dieet. Hoewel de persoonlijkheidspsychologie hier inderdaad ontwikkelmogelijkheden over beschrijft en erkend, is er sprake van een ‘ondergeschoven kindje’:

De invloed van sociale omstandigheden.

We hebben allemaal de neiging om het gedrag van mensen te verklaren door ons te richten op de persoonlijkheid van diegene:

‘Dat lukt Tim wel, Tim is een doorzetter!’
‘Dat is niks voor Charissa, ze heeft totaal geen concentratie.’
‘Piet kan niet presenteren, hij is ontzettend verlegen’

Het voelt wellicht veilig of logisch om te denken dat dit klopt.
Hierdoor lijkt het immers dat je de oplossing kan vinden bij jezelf, je hebt er macht over. Als iets je lukt, komt het door jou en als iets je niet lukt komt het ook door jou (en kan je besluiten het zelf te leren).

Echter, we zijn sociale wezens. Theorieën als ‘the need to belong’ en de piramide van Maslow onderkennen dit. De piramide van Maslow illustreert hoe de verbondenheid met andere mensen de emotionele processen en motivaties sterk kan beïnvloeden (5). Hiermee wordt bedoeld dat verbondenheid met andere mensen vóórgaat: het doel om bijvoorbeeld vijf kilo af te vallen is uiteindelijk minder belangrijk.
In de praktijk betekend dit bijvoorbeeld: als je als doel stelt vijf kilo af te willen vallen en in het proces merkt dat dit te grote veranderingen met zich mee brengt op sociaal gebied, zal je bezwijken en de sociale verbindingen weer verbeteren.

Een studie van de universiteit van Michigan (USA) concludeerde dat mensen met voldoende ondersteunende sociale relaties over het algemeen minder opties nodig hebben om een optimale keuze te maken in vergelijking met mensen die duidelijk minder gewaardeerde sociale relaties hebben (6).

Conclusie: we worden beïnvloed door onze omgeving, ook als het gaat om onze ogenschijnlijk individuele prestaties.  Tim kan een doorzetter zijn omdat hij zich gesterkt voelt door zijn vrienden en familie. Charissa heeft al zo vaak gehoord dat ze een dagdromer is, dat ze zich mogelijk niet geconcentreerd inzet en Piet zou best wel eens in een vertrouwde setting heel goed kunnen presenteren.

Terug naar het verhaal van Sofie. Hoe zou zij haar doel kunnen bereiken in haar situatie?
Is de kans groot dat zij blijvend resultaat behaald met de individuele tips?

Waarschijnlijk niet.

Wat Sofie zou helpen, is als ze haar context gaat veranderen.

Lid worden van een actieve sportvereniging.
De kaarters uitnodigen voor een wandeling.
Een maatje zoeken die al meer bekend is op het gebied van gezondheid.
Met Tomas een plan opstellen om thuis samen aanpassingen door te voeren op het gebied van voeding – wat bij hen beiden past.

Want hoe jouw omgeving wordt, wordt jij ook.
En de uitzonderingssituaties die er altijd zullen blijven, wegen dan lang niet zo zwaar.

Mijn doel van dit artikel is om jou eens te laten nadenken over jouw sociale omgeving.
Het is aan jou de beweging in gang te zetten om die geschikte context te creëren.
Vervolgens zorgt die context ervoor dat je jouw doelen kan gaan behalen.

Wat werkt mee? Welke situaties liggen in lijn met jouw doel?
Wat werkt niet mee? Kan je dat veranderen?

Denk daar dit weekend eens over na. En DOE vervolgens vooral: alleen dat wat je toepast is uiteindelijk echt van waarde.

Bronnen:

  1. Volwassenen met overgewicht en obesitas 2017, Volksgezondheid en Zorg, RIVM
  2. Chronische ziekten en multimorbiditeit, Cijfers en Context, Volksgezondheid en Zorg, RIVM
  3. Stichting PCOS, Wat is PCOS, https://www.stichtingpcos.nl/alles-over-pcos/wat-is-pcos/
  4. Sociale Psychologie, Elliot Aronson, 2012
  5. Maslow, A. H.(2013). A Dynamic Theory of Human Motivation. Black Curtain Press.
  6. Supportive Social Relationships Attenuate the Appeal of Choice, Psychological Science, O. Ybarra, David S. Lee & R. Gonzalez, 2012

Deel dit artikel:

Share on facebook
Facebook
Share on linkedin
LinkedIn

Puur
Duurzaam
Verantwoordelijk
Verbonden

Blijf op de hoogte. Meld je aan voor mijn e-maillijst.

blog 36

Testimonial OERsterk testpanel

Testimonial OERsterk testpanel

Share on facebook
Facebook
Share on linkedin
LinkedIn

In het najaar van 2018 was ik onderdeel van het testpanel vab project Nederland OERsterk. Tijdens dit project sprak Richard de Leth Nederland aan om met kleine stappen meer gezondheid te winnen. Na de zes weken elke dag een aantal kleine stappen hebben gezet werd ik uitgenodigd mijn ervaring te delen voorafgaand aan Richard’s OERsterk Experience in Driebergen op 2 november. 

In de video zie je het resultaat.

Deel dit artikel:

Share on facebook
Facebook
Share on linkedin
LinkedIn

Puur
Duurzaam
Verantwoordelijk
Verbonden

Blijf op de hoogte. Meld je aan voor mijn e-maillijst.

in gesprek met joy

In gesprek over PCOS: het verhaal van Joy

In gesprek over PCOS: het verhaal van Joy

Share on facebook
Facebook
Share on linkedin
LinkedIn

Een tijdje terug, maar weer een ‘in gesprek met’! Dit keer met Joy.

Joy heeft mij in de plaatselijke krant zien staan en nam met mij contact op. We hebben een gesprek gehad waarbij ze veel deelde van haar situatie. Vandaag deel ik dit met jullie.

in gesprek met joy

Joy is een vrouw van 36 jaar die samenwoont met haar man en twee kinderen. Ze werkt als verpleegkundige en heeft een eigen onderneming in dezelfde sector. Joy’s moeder had soortgelijke vruchtbaarheidsproblemen en bij haar zus is ook PCOS geconstateerd.

Voorafgaand aan de diagnose

Joy was zestien jaar toen ze voor het eerst menstrueerde. Dit was gelijk al dusdanig onregelmatig, dat zij vrij snel hierna startte met de pil. Dit zette ze door tot ze wegens een kinderwens stopte op 26 jarige leeftijd: ‘Ik heb altijd de verwachting gehad dat ik gewoon vruchtbaar was. Achteraf gezien had ik misschien beter moeten nadenken over mijn keuze voor de pil, maar ik wist niet beter en dit werd mij geadviseerd.’

Hoewel Joy wel blijvende klachten had zoals acne, overbeharing, stemmingswisselingen en de eeuwige strijd met haar gewicht, heeft ze geen verdere stappen gezet ter oriëntatie naar de oorzaak hiervan in de periode voor ze stopte met de pil. Ze ervoer zelfs hartkloppingen in deze periode: ‘De cardioloog schreef mij Bisopronol voor, om de symptomen tegen te gaan. Hier schrok ik achteraf van, toen ik er achter kwam dat dit met de pil te maken had.’

Toen ze stopte, bleef haar menstruatie volledig uit. Vanaf dat moment begon de zoektocht – en vanwege haar zeer grote en levendige kinderwens was er haast bij geboden. Eenmaal bij de gynaecoloog werden de cysten op haar eierstokken snel duidelijk en PCOS was een feit. Joy en haar man twijfelde niet en gingen gelijk in op het advies van de artsen: starten met clomid en pregnyl.

Sinds de diagnose

Joy reageerde heftig op de behandeling vanuit het ziekenhuis en er vond snel overstimulatie plaats. Joy vertelt: ‘Ik reageerde heel heftig op de hormooninjecties. Bij hele lage doseringen werden er teveel eitjes groot, en niet maar 1 of 2. Met als gevolg dat we dan de poging moesten staken, omdat er anders mogelijk veel te veel eitjes groot werden en konden springen na het spuiten van de Pregnyl.
Toen de timing op een gegeven moment goed was, na zo’n 7 maanden, mocht ze pregnyl spuiten. Bij de eerste keer was ze zwanger en werd haar zoon geboren, twee jaar nadat de diagnose werd gesteld.

Na de voorspoedige zwangerschap en de geboorte van het gezonde kind, besloten Joy en haar man niet lang te wachten: er was een wens voor een tweede kindje. Sneller dan verwacht werd zij op een natuurlijke manier zwanger. Dit was nog wel even spannend: in de periode dat Joy zwanger raakte was zij al bezig met het ziekenhuistraject en had zij Duphaston geslikt.

Gelukkig bleef het kindje halsstarrig vasthouden aan haar plan en werd wederom na een fijne zwangerschap een dochter geboren.

Het plaatje was compleet en Joy koos voor anticonceptie: de Mirena-spiraal. Dit beviel haar zo slecht dat dit van korte duur was. Ze had veel last van doorbraakbloedingen en stemmingswisselingen door deze anticonceptie. Na een korte periode van condoomgebruik heeft Joy zich laten steriliseren, wat erg goed bevalt.

Eigen acties

Joy heeft naast de ondersteuning van het ziekenhuis om zwanger te worden, geen verdere acties uitgevoerd die specifiek met PCOS te maken hadden. Ze heeft geen andere poli’s, coaches, therapeuten of alternatief artsen bezocht.

Wel heeft Joy contact gezocht met een schoonheidsspecialiste, waar ze zes-wekelijks heen gaat vanwege haar onzuivere huid: ‘Ik heb die eeuwige ‘krentenbaard’, zoals ik het zelf noem. Het blijft maar komen.’

Daarnaast heeft Joy meerdere diëten gevolgd voor haar overgewicht. Ze heeft 85 kilo gewogen, waar ze met haar 1,65 meter last van had. Momenteel weegt ze 68 kg, maar noemt ze zelf: ‘Ik heb geen rust in mijn voeding. Als ik op vakantie ga, vliegen de kilo’s er aan en die tijdens het afvallen zijn de laatste kilo’s zo hardnekkig. Een terugval ligt heel snel op de loer. Ik weet wat het is om gezond te eten, maar weet niet hoe ik mijn voedingspatroon zo moet aanpassen dat het zich ook fysiek bij mij uitbetaald.’ Zo heeft Joy Cambridge gevolgd, met een goed resultaat. Maar dit resultaat heeft ze niet vastgehouden: ‘Zodra ik ga crashen, val ik wel af ja.’

Zo nu en dan bezoekt Joy een paragnost, die wel aangaf dat Joy een sterk schommelende bloedsuikerspiegel heeft.

Aanwezige behoeftes

Joy is erg gelukkig met haar gezin en ervaart hier volledig rust in: ‘Dat ik onregelmatig menstrueer, vind ik niet zo erg. Al moet ik zeggen dat er redelijk een lijn in zit na mijn tweede bevalling. Waar ik vooral meer grip op wil is mijn gemoedstoestand: ik voel me vaak zo ‘vlakkig’, ervaar een gevoel alsof mijn emoties niet kloppen en dit sluimert de hele tijd. Tijdens mijn zwangerschappen ervoer ik dit niet.’

Ook vervolgt ze: ‘Ik wil graag rust wat betreft mijn voeding. Dat ik echt een werkbare manier vind en hier echt een gewoonte van maak. Nu volg ik de foodsisters en dit houd ik vol. Toch ervaar ik geen rust in mijn lichaam: ik kan zo oneindig veel door blijven eten als ik wil en heb nog geen werkende gewoontes ontwikkeld.’

Over het ziekenhuistraject is Joy niet erg tevreden: ‘Er is nog zoveel ruimte voor verbetering voor wat betreft erkenning van PCOS. Als tieners klachten ervaren, zou er al beter gesignaleerd kunnen worden. Ook bij de diagnose kan veel beter geïnformeerd worden: ik werd op dat moment overrompeld en echt geleefd. Ik was een nummer en kon gewoon deelnemen aan de standaard procedure.’

Wat valt mij op?

Joy’s grootste behoefte licht momenteel bij haar fysieke fitheid. Hoewel ze gezond eet, drie keer in de week traint (bootcamp) en positief in het leven staat, voelt ze de PCOS-klachten sluimeren en draagt ze een aantal symptomen steeds met zich mee.

De foodsisters hanteren een gevarieerd en gezond aanbod aan voedingsmenu’s en recepten. Ze bieden kant en klare informatie die je zo over kan nemen en in je week kan toepassen.

Het valt mij op dat Joy bereidt is te koken,de recepten goed vol weet te houden en dit naar tevredenheid doet. Als ik haar echter vraag of ze echt weet wat ze eet, geeft ze aan zich niet te verdiepen in hoeveelheid calorieën, macronutriënten en micronutriënten. 
Wat betreft calorie-inname: ook teveel van gezonde voeding laat je niet afvallen.
Wat betreft macro-nutrienten: een ‘verkeerde verdeling’ van koolhydraten, vetten en eiwitten, kan afvallen moeilijker maken.
Wat betreft micro-nutrienten: een gebrek aan bepaalde vitaminen en mineralen blijkt verbonden te zijn aan een grotere kans op PCOS. Ook zijn veel vitaminen, mineralen en spoorelementen van invloed op het effect van stress op het lichaam en de werking van schildklier, hypofyse en hypothalamus – allen belangrijk voor een goede hormoonbalans.

Dit kan verklaren waardoor het bijvoorbeeld bij Cambridge wel lukte: deze hoeveelheden zijn afgemeten en hoewel ik geen voorstander ben van Cambridge, is dit vaak wel correct afgemeten.

Ik denk dat zodra Joy weet wat zij wel nodig heeft en hoe ze dit over haar dag kan verdelen, er meer resultaat geboekt kan worden. Op die manier kan je etentjes, weekendjes weg of vakanties ook beter vorm geven: je vergroot simpelweg je inzicht.
Om te weten wat past bij Joy’s situatie, heb ik haar een voedingsadvies gegeven dat bij mij goed heeft gewerkt, inclusief berekening.
Persoonlijk ben ik van mening dat een lichaam dat goed gevoed is, zorgt voor een gevoel van rust. Processen komen in balans en hormonen daarbij ook zo veel mogelijk.

Als gevolg hiervan zou dit ook een positief effect kunnen hebben op haar huid en stemmingswisselingen.

Naast het aspect voeding hoor ik aan het verhaal van Joy dat zij een volle agenda hanteert. Ze noemt zelf ook dat ze het fijn vind actief te zijn. Echter neemt een dergelijke levensstijl met drukke dagen en weinig tijd om bij te komen veel stress met zich mee – het vraagt veel actie van het lichaam. In combinatie met een lage vitamine-inname (ze slikt immers geen supplementen) kan er vrij veel van de bijnieren gevraagd worden. Dit kan doorwerken in de mate waarin zij PCOS-klachten ervaart.

Dank je wel Joy, voor het open gesprek en het delen van je ervaring. Ik ben benieuwd wat de tips voor je gaan doen!

Deel dit artikel:

Share on facebook
Facebook
Share on linkedin
LinkedIn

Puur
Duurzaam
Verantwoordelijk
Verbonden

Blijf op de hoogte. Meld je aan voor mijn e-maillijst.