Sociale media en de invloed op jouw leven

Share on facebook
Facebook 0
Share on linkedin
LinkedIn 0

Deze week ga ik verder in op het onderwerp van vorige week: sociale verbinding, de invloed van je omgeving. Het lijkt misschien wat ver verwijderd van PCOS – maar dat is het niet. Het belang van een sociale context wat voor jou werkt staat aan de basis van jouw welzijn: je kan het niet overslaan. Pas als dit goed zit, kan je specifieke gedragsverandering in gang gaan zetten.

Dus: lees verder.

Met dit artikel wil ik jou laten werken aan het optimaliseren van jouw sociale context.

20170801_183359

Afgelopen week deelde ik een stuk over de situatie van Sofie.  
Aan de hand hiervan ben je wellicht aan de slag gegaan, heb je er over nagedacht: Wat voor invloed heeft mijn omgeving bij mij? En waar heb ik positieve invloed op?

Je dacht na over je vrienden. Je kennissen. Je collega’s, je familie. Je werk, je sportvereniging, je club. Wat voor invloed hebben zij op jou? Helpen ze je?

(Onder helpen versta ik niet dat het altijd comfortabel contact hoeft te zijn: een sociale context dat je helpt is er voor je als je dreigt te vallen: echte struggles hebt of juist dat weerwoord nodig hebt)

Maar heb je ook nagedacht over Instagram? Facebook? Twitter? Youtube? Zelfs Linkedin?

Dagelijks voeden wij ons vaak onbewust met iets wat te boek staat als sociaal: Social Media.
Vooral Instagram wordt een steeds groter onderdeel van onze sociale omgeving. Met steeds groter bedoel ik: bij meer mensen, meer uren (!) en meer keer per dag, aldus het CBS. De effecten ervan zijn verschillend per persoon en kunnen zowel een positieve als negatieve uitwerking hebben – volgens de ondervraagden(1). Of het jou helpt of niet hangt af van de vorm die het heeft.

Ga eens bij jezelf na:

Wie tref je daar? Wat zie je daar? Wat leer je daar?
Het weegt allemaal mee in hoe jouw leven vorm krijgt –waarschijnlijk meer dan je denkt.
Heeft jouw social media de vorm dat werkt voor jou?

Waarom dit belangrijk is?

Mensen zijn complexe wezens die verschillende motieven hebben om bepaald gedrag te laten zien.  Grote drijfveren zijn liefde en angst, afkeuring en goedkeuring en biologische drijfveren zoals honger en dorst. Wederom laat de piramide van Maslow goed zien welke behoeftes hieraan ten grondslag liggen.

Sociale media biedt manieren om de behoefte aan liefde en goedkeuring te bevredigen en te  manipuleren; en dit gebeurt dan ook massaal. Het kan zelfs verslavend werken: een reactie of ‘like’ maakt dopamine aan in de hersenen(2). Dopamine is een verslavende stof die ons in een natuurlijke situatie mentaal beloond. Dit wordt in de psychologie ook wel conditionering genoemd: de beloning leidt tot herhaling van het gedrag. En in het geval van Social Media is er zelf sprake van een beloning in een vorm dat lijkt op partiële of intermitterende bekrachtiging. Dit wil zeggen dat niet alle handelingen beloond worden. Dit schijnt een nog verslavender effect met zich mee te brengen: je weet immers niet wanneer je welke mate van beloning kan verwachten(0 likes of 100 likes), waardoor een daadwerkelijke beloning een extra hoeveelheid dopamine met zich mee brengt(3). Social media combineert deze conditionering met een van onze basisbehoeftes: sociale verbinding. Het lijkt onze behoeftes op dit vlak te bevredigen en we maken er dan ook massaal gebruik van.

Maar de waardering, erkenning, liefde of goedkeuring die we via deze weg krijgen, is niet te vergelijken met de intimiteit dat wij als mensen echt behoeven. Dus ook al kan Social media je helpen, het vult deze basisbehoeftes niet op.

Daarnaast laat het ons een vorm van de werkelijkheid zien dat niet klopt. Er worden hele specifieke beelden voorgehouden, wat leidt tot een gevoel van maakbaarheid en het idee dat je nooit goed genoeg bent. Je wordt immers overrompeld door een overdaad aan strakke, gezonde, fitte en vooral ontzettend gelukkige mensen. Het kan de illusie opwekken dat je hieraan moet beantwoorden, hieraan mee móet doen. Dat ‘ook jij’ continu succes moet ervaren, moet presteren. Dat je tegen de mensen en beelden van social media op moet boksen. Mensen hebben de behoefte zich te conformeren, en de lat wordt hierin door Social Media erg hoog gelegd(4).

Hoogleraar Psychologie Paul Verhaege beschrijft zijn visie op social media als volgt: ‘We moeten de anderen verslaan maar we hebben ze ook nodig om de hele tijd applaus te krijgen, wat van een enorme onzekerheid getuigt.’

Zij die de maatschappij observeren zullen het met mij eens zijn: we leven in een mobiel tijdperk. Iedereen kijkt op zijn mobiel. En hoewel dit in mijn beleving niet per sé fout is, maakt het wel uit wat je daar op die mobiel dan doet – en of je het apparaat ook aan te kant weet te leggen. Om weer gewoon in jouw omgeving te zijn, met jezelf.
Scroll je eindeloos op social media of lees je een inhoudelijk artikel als je in de trein zit?
Kijk je naar een video dat gerelateerd is aan je studie of baan je je een weg door alle Youtube-vloggers?
Ligt je telefoon in de la als je aan het eten bent met je gezin, of staat het geluid aan en ligt het binnen handbereik (en check je het meerdere keren zonder reden, tijdens het eten)?

Kijk eens kritisch. En realiseer je dat het onderdeel is van je sociale context: is het helpend? Of verstorend? Je conformeert je met je omgeving: de online-omgeving hoort hier bij.

Momenteel is de trend sterk aan het groeien dat je goed voor je lichaam moet zorgen: gezond eten, sporten, trainen van de geest. Begrijp mij niet verkeerd, ik ben hier natuurlijk voorstander van en voor vrouwen met PCOS is het ook zeer aan te raden. Maar het startpunt is wel bepalend: zorg jij goed voor jezelf uit oprechte zelfzorg, of uit bezorgdheid over de afstand die we nog moeten afleggen op het ideale lijf te verwerven(5)? Met de overtuiging dat het punt waar je nu staat nog niet goed genoeg is?

Zijn we met al die nieuwetijdse normen aan het vervreemden van ons lichaam en geest? Want, als alles zo goed moet gaan(wat veel social media suggereert), is er te weinig ruimte voor mislukking, falen, honderd keer proberen en afwijken. En als hier wel sprake van is, wordt het een te grote last: krijgt het teveel negatieve betekenis. Paul Verhaeghe: ‘De angst voor ontmaskering, voor falen is nieuw en alomtegenwoordig. Als perfectie de norm is, dan is elke fout een reden tot schaamte en angst voor ontmaskering.’

Bij het lezen van het stuk van Verhaeghe dacht ik ook veel aan het boek ‘leven in verbinding’ van Irene van Lippe-Biesterveld. In beiden lees je het belang van echte verbinding terug als essentieel onderdeel om goed voor jezelf en je omgeving te kunnen zorgen. En dat terwijl we in een tijd leven van misleidende vormen van verbinding(vaak in vormen die leiden tot constante afleiding) en een (te) grote rol van individualisme.

Gelukkig kan je hier wat aan doen. In mijn vorige blog vroeg ik je na te denken over je sociale omgeving. Doe dit nu eens met jouw online-omgeving: wie volg je op Instagram? Welke bedrijven of mensen tref je op Linkedin? Van welke groepen ben je lid op Facebook?

Word je overspoeld met meldingen die niets anders dan afleiding veroorzaken? Ga hier dan mee aan de slag en verwijder jouw connectie hiermee. Geef zodanig vorm aan jouw sociale omgevingen online dat je, als je wel een keer aan het scrollen bent, in aanraking komt met mensen en informatie waar je wél wat aan hebt.

Vorig jaar heb ik mijn Whatsappgroepen, Facebookgroepen, Facebook-vrienden, gelikede pagina’s en gevolgde Instagram-profielen al kritisch bekeken en grondig opgeschoond.
Afgelopen week deed in hetzelfde. Het gaat niet om de kwantiteit: de hoeveelheid op internet is toch oneindig. Kies voor kwaliteit en zorg dat alles wat op je afkomt zo veel mogelijk past bij wie jij wilt zijn. Want handelen naar wie jij wilt zijn, dat is waar het om gaat.

(Op de foto een stukje van mijn context: Dennis en ik aan de eerste paal van ons tuinhuis 😉 )

Bronnen:

  1. Centraal bureau van statistiek, 2018, Opvattingen over sociale media, statistische trends
  2. Jeroen Verhoeven, De invloed van amfetamine, quinpirole en beloning op het dopaminerg systeem in het striatum van de rat m.b.v. [11C]-raclopride PET-experimenten, pagina 4
  3. G. Zimbardo, R.L. Johnson, V. McCann, Psychologie een Inleiding, 2009, blz 108
  4. Yuval Noah Harari , Sapiens, een kleine geschiedenis van de mensheid, 2017
  5. Paul Verhaeghe, Hoogleraar psychologie Paul Verhaeghe pleit voor warmte, weerloosheid en imperfecte seks, De Morgen, 2018

Deel dit artikel:

Share on facebook
Facebook 0
Share on linkedin
LinkedIn 0

Puur
Duurzaam
Verantwoordelijk
Verbonden

Blijf op de hoogte. Meld je aan voor mijn e-maillijst.

Shopping Basket